# Ledgerix — Functioneel Overzicht

> Compleet overzicht van alle functionaliteit, opties en onderdelen van het
> Ledgerix-boekhoudpakket. Bedoeld als naslag en als basis voor presentaties.
>
> **Versie:** 0.94.0 · **Laatste update:** 2026-05-22

---

## 1. Wat is Ledgerix

Ledgerix is een **modulair Nederlands boekhoudpakket**, geschreven in Rust,
ontworpen als moderne vervanging voor CASH-boekhoudsoftware.

| Kenmerk | Invulling |
|---------|-----------|
| **Doelgroep** | ZZP'ers, MKB, accountants(kantoren) |
| **Distributie** | On-premises, single-binary (Windows `.exe` met installer) |
| **Database** | SQLite, embedded — geen aparte database-installatie |
| **Interface** | Webinterface (vanilla JS, geen framework) + volledige REST API |
| **Talen** | NL (primair), EN, DE, FR |
| **Architectuur** | 14 onafhankelijke Rust-crates, gekoppeld via ID's |
| **Licentie** | Proprietair, commerciële licentie vereist (zie [`LICENSE`](../LICENSE)) |

### Positionering

Eén installatie draait meerdere administraties (multi-company). De interface
past zich aan op basis van **bedrijfsmodus** en **UI-complexiteit**, zodat een
ZZP'er een eenvoudig scherm ziet en een accountant het volledige arsenaal.

### Licentiemodel (v0.90+)

Ledgerix is een commercieel product met drie tiers; de licentie is
**offline-first** — 100% lokaal geverifieerd met een in de binary ingebakken
Ed25519 public-key, geen internetverbinding vereist.

| Tier | Gebruikers / administraties | Inhoud |
|------|------------------------------|--------|
| **ZZP** | 1 / 1 | Kernboekhouding |
| **MKB** | 5 / 3 | + alle pro-features (batch, sjablonen, budget, integraties, …) |
| **Accountant** | onbeperkt / onbeperkt | + alle huidige én toekomstige features (wildcard) |

- **30 dagen trial** met volledige toegang bij eerste boot.
- **Boekhouding wordt nooit hard geblokkeerd** op licentie-status: een
  verlopen/ontbrekende key toont een banner, maar een boekjaar afsluiten moet
  altijd kunnen. Bij activatie verdwijnt de banner direct.
- **Feature-gating** is server-side afgedwongen per endpoint (v0.91+): een
  ZZP-licentie kan technisch geen MKB-features gebruiken.
- Keys worden uitgegeven met de interne **licentietool** (`licgen`); een
  ingetrokken key blijft offline-first geldig tot z'n vervaldatum.

---

## 2. Bedrijfsmodi & UI-complexiteit

Ledgerix kent twee onafhankelijke "assen" die bepalen wat een gebruiker ziet:

### 2.1 Bedrijfsmodus (`company_mode`)

Hiërarchisch — elke modus toont een superset van de vorige:

| Modus | Voor wie | Wat zichtbaar is |
|-------|----------|------------------|
| **ZZP** | Zelfstandigen zonder personeel | Kern: boekingen, grootboek, relaties, BTW, rapportages, bankimport |
| **MKB** | Kleinbedrijf | + batch-boekingen, sjablonen, margeregeling, valuta, jaarrekening, periodes, jaarafsluiting, ICP, budget |
| **Accountant** | Accountantskantoren | + accountantsoverzicht, jaarrekening-configuratie (alle modules) |

### 2.2 UI-complexiteit (`ui_complexity`)

Los van de bedrijfsmodus — een MKB'er kan "eenvoudig" kiezen, een ZZP'er "advanced":

- **Eenvoudig** — vereenvoudigde schermen (`eenvoudig.html`, `eenvoudig-overzicht.html`, `eenvoudig-btw.html`), debet/credit verborgen, domein-taal
- **Standaard** — de reguliere interface
- **Advanced** — alles zichtbaar, geen vereenvoudigingen

### 2.3 Single-user kiosk-modus

Voor een installatie met één gebruiker: auth-management en gebruikersbeheer
worden verborgen, automatische login. Ideaal voor een ZZP'er op de eigen pc.

---

## 3. Functionaliteit per gebied

De volgende indeling volgt de navigatiestructuur van de applicatie.

### 3.1 Dashboard

Configureerbaar widget-systeem — de gebruiker kiest welke widgets zichtbaar
zijn en in welke volgorde (drag & drop, opgeslagen per gebruiker):

| Widget | Inhoud |
|--------|--------|
| Statistieken (KPI) | **Configureerbaar** (v0.92): naast de tellingen (relaties, rekeningen, boekingen, dagboeken) ook omzet, kosten en resultaat (YTD) als KPI aan te zetten via een tandwiel rechtsonder dat een popup met de opties opent; keuze persistent per gebruiker |
| Goedkeuringen | (v0.93) Toont wat op jouw beslissing wacht; goedkeuren/afwijzen rechtstreeks vanaf het dashboard |
| Ontbrekende boekingen | Maanden zonder activiteit per dagboek — spot vergeten bankafschriften |
| Liquiditeitsprognose | 12-weken cashflow-voorspelling met dip-waarschuwing |
| Budget-variantie | Afwijking budget vs werkelijk per rekening (maand/kwartaal/YTD/jaar) |
| Maandtrend | Omzet/kosten per maand (SVG-grafiek) |
| Liquiditeit | End-of-month banksaldo cumulatief |
| Omzet / Kosten | Top-rekeningen met balkgrafiek |
| Top-debiteuren | Grootste openstaande posten |
| Snelle acties | Configureerbare knoppen naar veelgebruikte schermen |
| OB-deadline | Afteller naar de eerstvolgende BTW-aangifte |
| Recente boekingen / Debiteuren | Tabellen |

Plus: **globaal zoeken** (Ctrl+K) over relaties, rekeningen, boekingen.

### 3.2 Boekhouding

(Sidebar-groep sinds de herschikking in v0.92–v0.93: dagelijkse boekwerk-
flows + relaties bij elkaar; stamtabellen verhuisd naar **Stamgegevens**.)

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Boekingen** | Handmatige journaalposten, multi-line, met bijlagen (PDF/afbeeldingen), duplicate-warning, review-flow, bulk-acties, storno (reverse-boeking met audit-linkage), PDF-export per boeking, UBL-export voor verkoopfacturen |
| **Batch-boekingen** | Spreadsheet-achtige bulkinvoer; per regel datum/dagboek/rekening/bedrag/BTW, met drop-zone voor bijlagen |
| **Bulk-bewerken** | (verplaatst naar Boekhouding in v0.93) Selecteer-en-wijzig flow voor boekings-velden over honderden regels tegelijk |
| **Snel bon vastleggen** | Mobiele camera-flow voor bonnen; **alleen zichtbaar op telefoon/tablet** (v0.93.1) — op desktop verborgen |
| **Grootboekkaart** | Mutatie-overzicht per rekening |
| **Sjablonen** | Terugkerende boekingen opslaan + automatisch boeken op interval |
| **Margeregeling** | Per-artikel én globalisatiemethode, inclusief voorraadadministratie |
| **Relaties** | (onderaan Boekhouding sinds v0.93) Debiteuren/crediteuren, KvK-API-integratie voor auto-aanvullen |
| **KOR-modus** | (v0.84, uitgebreid v0.95.39+) Kleineondernemersregeling: setting + YTD-omzettracker over 8xxx-rekeningen + dashboard-banner bij ≥80% (oranje) / overschreden (rood) van de €20k-drempel. Bij ingeschakelde KOR: verkoop standaard 0%, niet-aftrekbare voorbelasting automatisch in de kostprijs, en OB-werkblad meldt de ontheffing van de periodieke aangifte |

### 3.3 Stamgegevens

(Eigen sidebar-groep sinds v0.92 — voorheen verspreid over Boekhouding en
"Relaties & Stamdata".)

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Grootboek** | Rekeningschema-beheer, account-types (Balans / W&V), categorieën, RGS-codes |
| **Dagboeken** | Inkoop, Verkoop, Bank, Kas, Memoriaal, Beginbalans |
| **BTW-codes** | Configureerbare BTW-codes met tariefhistorie (bijv. 6% → 9% laag tarief met geldigheidsperiode) |
| **Valuta & Koersen** | Wisselkoersen per dag, automatische ECB-feed, jaarrevaluatie van vreemde-valuta-saldi |

### 3.4 Rapportages

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Rapportages** | Proefbalans, balans, winst & verlies, ouderdomsanalyse (debiteuren/crediteuren), jaarvergelijking — met print / PDF / HTML / CSV-export |
| **Analyse-dimensies** | Eigen labels/tags op boekingen voor cross-cutting rapportage (project, kostendrager, locatie) |
| **Rapport-bouwer** | Configureerbare rapport-templates met eigen filters en groeperingen |
| **Budget** | YTD-budget per rekening, kopiëren van vorig jaar met inflatie-factor, e-mail-alerts bij overschrijding |
| **Meerjarenoverzicht** | Jaarrekening-cijfers naast elkaar over meerdere jaren, met grafieken |

### 3.4b Jaarwerk & belastingen

(Eigen sidebar-groep sinds v0.87.2, herschikking van de oude "Rapportages & BTW".)

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Jaarrekening** | Volledig configureerbaar per rechtsvorm (eenmanszaak, VOF, BV, NV, …); secties, mappings, winstverdeling, vaste activa, toelichtingen; PDF-export |
| **Jaarrekening-configuratie** | Accountant stelt secties + rubriek-mappings in |
| **Vaste activa** | (v0.83) Eigen standalone pagina onder Jaarwerk: register van bedrijfsmiddelen + lineaire afschrijfberekening + **éénklik auto-boeking** van de jaarafschrijving als memo-boeking (idempotent via description-prefix). (v0.94) **KIA-berekening** per boekjaar met de officiële schijven (bronvermelding + waarschuwing bij ontbrekende jaartabel) en detectie van desinvesterings-kandidaten |
| **Periodes** | 12 maandelijkse periodes per boekjaar; gesloten periodes blokkeren mutaties |
| **Jaarafsluiting** | Resultaat → eigen vermogen, periodes sluiten, volgend jaar aanmaken, beginbalans genereren — idempotent, met voorcontrole |
| **OB-aangifte** | BTW-aangifte-werkblad per maand/kwartaal/jaar, configureerbare rubriek-mapping; **per-rubriek contextuele uitleg** (12 NL-keys met klikbare `?`-toggle) |
| **ICP-opgave** | Intracommunautaire prestaties per land en klant, CSV-export |
| **Scenarios (wat-als)** | (verplaatst naar Jaarwerk in v0.93) Risico-vrij rondkijken in een kloon van de huidige administratie; één-klik backup-restore in een scenario (v0.76) |

### 3.5 Import / Export

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **XAF Import/Export** | XAF 3.2 auditfile — import vanuit CASH en andere software (meerdere jaren in één upload), export voor Belastingdienst/accountant |
| **Journaal-import** | Bulk-import van memoriaal-boekingen via plakken uit Excel of CSV-upload (5-kolom format), met balans-check, rekening-validatie en niet-blokkerende waarschuwingen. **Brugstaat-modus**: upload een Excel-saldibalans van de accountant — de parser detecteert kolommen en genereert automatisch de correctie- en vjp-boekingen |
| **Bankimport** | CAMT.053 (alle Nederlandse banken), MT940, CSV — met auto-matching tegen openstaande posten en automatische boekregel-suggesties |
| **Bank match-regels** | (v0.85) User-managed regels met conditie-AND-logica (IBAN/naam/desc-pattern + bedrag-range + direction) → target-rekening + relatie + BTW-suggestie. Toegepast vóór learned-patterns; user-intent wint van statistiek. |
| **Mailbox-inbox** | IMAP-poller haalt inkomende bonnen/facturen op; 1-klik verwerking mailbox → boeking met OCR |
| **Peppol / NLCIUS** | (v0.86, MVP) Upload-pagina voor UBL 2.1- / NLCIUS-XML van leveranciers. Parser extract'eert factuurnummer, datums, leverancier, totalen, regels met BTW% en stelt een concept-boeking voor (debet/credit-pattern voor inkoop). Niets wordt automatisch geboekt — review-stap verplicht. Vanaf 2027 verplicht voor B2G in NL en de facto standaard voor B2B onder EU ViDA. |
| **Volledige export** | Alle administratie-data als gestructureerde export (round-trip met CSV-import voor relaties, BTW-codes, valuta, koersen) |
| **Documenten / OCR** | Bijlagen bij boekingen; OCR op bonnen via `ocrix` (pure-Rust OCR-service met Tesseract-fallback), camera-scan via PWA |

### 3.6 Beheer

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Gebruikers** | Per gebruiker: e-mail, naam, 2FA-status, bedrijfstoegang, groep-lidmaatschap |
| **Groepen** | Groep-gebaseerde RBAC (v0.69+) — system-groups (Admin / Boekhouder / Klant / API) zijn vast; eigen groepen kunnen worden aangemaakt met **fijnmazige permissies per endpoint** (v0.70+) zodat een "Junior boekhouder" bijv. wél boekingen mag invoeren maar geen rapporten mag aanpassen. |
| **API Keys** | Bearer-token toegang tot de REST API, met prefix-identificatie |
| **OAuth-providers** | Single Sign-On via OpenID Connect (Microsoft Azure, Google, Keycloak, Authentik, …) |
| **Goedkeuringen** | Workflow-engine: configureerbare goedkeuringsregels op type, dagboek, bedrag-grens of trigger; in-app badge in de sidebar + e-mail-notificatie bij nieuwe pending request. Werkt over álle boekings-paden + stamtabellen (ledger / relations / journals / companies) (v0.68 → v0.73). |
| **Bedrijven** | Multi-company-beheer; DB-niveau FK-integriteit tegen orphans; scenario-companies (wat-als) |
| **Audit Trail** | Elke mutatie automatisch gelogd (middleware); toont gebruiker, actie, entiteit, details; CSV-export |
| **Backup & herstel** | Leek-vriendelijke UX (v0.75) — automatische scheduling, AES-256-GCM versleuteling optioneel, restore via knop (geen file-locatie hoeven kennen) |
| **Systeem-monitor** | (v0.80) Real-time inzicht voor admins: proces-geheugen (RSS/VSZ/CPU), systeem-RAM, uptime, database-grootte (DB+WAL+SHM), laatste backup-status en rij-aantallen per belangrijke tabel. Auto-refresh elke 30s. |
| **Instellingen** | Bedrijfsgegevens, rechtsvorm, valuta, bedrijfsmodus, UI-complexiteit, OCR-configuratie, backup-pad, integriteits-checks, **licentie-activatie** |

> **Verplaatst in v0.93–v0.94:** Bulk-bewerken → Boekhouding, Scenarios →
> Jaarwerk & belastingen, en **Documentatie** uit Beheer naar de onderste
> sidebar-balk (naast taalkeuze en thema), zodat de handleiding overal één
> klik weg is in plaats van weggestopt onder Beheer.

### 3.7 Klant-portal & vragen-thread (v0.78 – v0.79)

Voor accountantskantoren: klanten kunnen meekijken in de eigen
administratie zonder dat ze de volle boekhouder-UI te zien krijgen.

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Klant-system-group** | Gebruikers die uitsluitend in deze group zitten krijgen een sterk uitgeklede sidebar: alleen **Mijn portal** + **Rapporten** + **Klant-vragen** |
| **Mijn portal** | (`/klant.html`) Compact dashboard met openstaande vragen, gedeelde documenten, recente rapporten |
| **Vragen-thread per boeking** | De accountant stelt een vraag aan een specifieke boeking ("waar is de bon van?") en de klant beantwoordt 'm in een thread; status open/wacht-op-klant/beantwoord; e-mail-notificaties |
| **Klant-vragen-overzicht** | Cross-administratie lijst van alle openstaande vragen, met filter op status en mijn-toegewezen vragen |
| **Accountant-context** | De accountant ziet boven elke vraag-thread context: relatie, dagboek, bedrag, eventuele bijlagen |

### 3.8 Documentatie & help (v0.77+)

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Contextuele help-knop** | Rechtsboven elke pagina; opent een drawer met markdown-content specifiek voor die pagina |
| **Gedeelde markdown-renderer** | (`/markdown.js`) Gebruikt door zowel de help-drawer als de docs-pagina; lijsten, tabellen, code-blocks |
| **Glossary-tooltips** | Jargon krijgt automatisch een uitleg-icoon (`data-help`) |
| **Documentatie-pagina** | (`/docs.html`) Ingebouwde handleidingen — gebruiker / beheerder / ontwikkelaar |

### 3.9 Integraties (v0.55+)

Kant-en-klare koppelingen met externe diensten. Geen handmatige
upload of CSV-import meer; data komt automatisch binnen en wordt — afhankelijk
van de gekozen modus — voorbereid als concept-boeking of direct doorgeboekt.

**Catalogus van providers** (status per **2026-05-22**, uit
[`integrations/catalog.rs`](../crates/ledgerix-api/src/integrations/catalog.rs)):

| Categorie | Provider | Status | Wat doet het |
|-----------|----------|--------|--------------|
| **Payment** | Mollie | Available | Payments + payouts; matching tegen openstaande facturen |
| | Stripe | Available | Charges + payouts; idem als Mollie |
| **CRM** | Pipedrive | Available | Organizations-sync naar relaties (idempotent via mapping-tabel) |
| | HubSpot | Available | Companies-sync inclusief NAW, telefoon, BTW-ID |
| **Webshops** | WooCommerce | Available (v0.60) | Orders → directe omzetboekingen |
| | Shopify | Available (v0.60) | Idem |
| **PSD2-bank** | Tink | Beta | OAuth-bankkoppeling; transacties direct in bankimport-staging |
| | Yapily | Beta | Alternatieve PSD2-aggregator met bredere EU-bankdekking |
| **Loonpakketten** | Loket | Beta (v0.61) | Maandelijkse loonjournaal-import |
| | Nmbrs | Beta (v0.62) | Idem (SOAP-API) |
| | Employes | Beta (v0.62) | Idem (REST-API) |
| **Boekhouden** | Twinfield | Coming soon (roadmap) | Geplande sync-koppeling; zichtbaar in de UI maar nog niet aanmaakbaar |

**Status-betekenis:** *Available* = productieklaar; *Beta* = technisch
werkend en end-to-end gevalideerd via lokale mock-servers, voorzichtig
deployen (productie vereist echte credentials/contracten — Tink/Yapily zijn
AISP's onder PSD2, loonpakketten vereisen een productie-OAuth-token/setup);
*Coming soon* = roadmap-item, alleen zichtbaar in de catalogus.

**Flow per binnenkomend event (payment-providers):**

1. **Sync** — achtergrond-task pollt elke 15 min, of "Sync nu"-knop in UI
2. **Matching** — 4-staps strategie: provider-metadata → factuurnummer
   in description → bedrag + datum ±14 dagen → geen match
3. **Booking-suggestie** — driedelig (Bank-tussenrek D / fee D / debiteur of omzet C)
4. **Draft** — gebruiker ziet 'em op `/integratie-drafts.html` met groen/geel/
   oranje/grijs confidence-badge en pre-ingevulde regels
5. **Confirm** — wordt een echte boeking via de journal-service (balans- en
   periodecontrole gerespecteerd) — of automatisch doorgeboekt bij
   `auto_confirm_mode = green_only` / `always`
6. **Payouts** — periodieke uitbetaling van het Mollie-/Stripe-saldo naar de
   bankrekening wordt automatisch gematcht met de bankimport via een
   reference-string in de bankregel

**Per integratie configureerbaar:**

| Setting | Waarden |
|---------|---------|
| `auto_confirm_mode` | `never` (default, alles als draft) / `green_only` (alleen exacte matches) / `always` |
| `fee_pattern` | `in_booking` (fee als regel in dezelfde boeking) / `separate` |
| Tussenrekening | Grootboekrekening voor het provider-saldo |
| Fee-rekening | Kostenrekening voor commissies (default 4310 Bankkosten) |
| Default omzet | Voor payments zonder factuur-match |
| Bankrekening | Voor payout-koppeling met bankimport |

**Credentials** worden AES-256-GCM versleuteld opgeslagen met een server-wide
master-key. Master-key wordt bij eerste boot gegenereerd in de `settings`-
tabel — beschermt een gestolen DB-backup tegen credential-leak (niet tegen
een volledige filesystem-compromise).

**PSD2-pad** (Tink/Yapily) wijkt af van payments: transacties komen direct
in `bank_staging_lines` zodat de bestaande bankimport-werklijst (CAMT/CSV)
ze afhandelt. Geen aparte drafts-flow; de gewone template-matching pakt 'em op.

**CRM-pad** (Pipedrive/HubSpot) heeft géén drafts — relaties worden direct
geüpsert in de `relations`-tabel met een mapping-tabel zodat tweede syncs van
hetzelfde CRM-contact de bestaande Ledgerix-relatie updaten i.p.v. duplicaten
maken.

---

## 4. Onboarding & setup

| Onderdeel | Functie |
|-----------|---------|
| **Account-setup-wizard** | (v0.94) Veilige first-run: in plaats van een standaard `admin/admin`-login maak je bij de allereerste keer openen zelf het beheerdersaccount aan (gebruiker + wachtwoord). De Windows-installer vraagt het wachtwoord tijdens de installatie; voor Docker/Linux verschijnt de wizard wanneer geen `ADMIN_PASSWORD` is gezet. Daarna kan de Admin-rol niet meer worden ontnomen aan de laatste actieve admin (geen lockout) |
| **Welkom-scherm** | (v0.74) Migratie-eerst: gebruikers die overstappen van een ander pakket beginnen op `/welkom.html` en uploaden direct hun XAF-bestand(en) — meerdere boekjaren tegelijk; nieuwe gebruikers krijgen daar dezelfde keuze tussen "lege administratie", "voorbeeld" of "branche-template" |
| **Bedrijf-setup-wizard** | Bedrijfsgegevens → rekeningschema → dagboeken → boekjaar |
| **Branche-templates** | 10 voorgedefinieerde rekeningschema's (ZZP-dienst, detailhandel, horeca, transport, groothandel, bouw, creatief, verhuur, zorg, algemeen) — één klik geeft een werkende administratie passend bij de branche |
| **Demo-data** | Volledige voorbeeld-administratie laden om te verkennen zonder typewerk |
| **Onboarding-tour** | Skipbare rondleiding door de interface |
| **Rijke empty-states** | Lege schermen leggen uit wat de gebruiker kan doen |

### Branche-templates in detail

Templates zijn JSON-bestanden met een forward-compatible schema. Twee bronnen,
één loader: **ingebouwd** (in de binary embedded) en **lokaal**
(`{db_dir}/templates/` per installatie — een accountant kan een eigen
template-bibliotheek aanleggen). Multilingual namen, RGS-code-koppeling,
`country` + `tax_year_min` voor toekomstige internationalisatie.

---

## 5. Beveiliging

| Aspect | Invulling |
|--------|-----------|
| **Wachtwoorden** | Argon2-hashing (geen MD5/SHA, geen plain storage) |
| **Sessies** | `X-Session-Id` of `Authorization: Bearer <api-key>` |
| **2FA** | TOTP (authenticator-app), met QR-code |
| **RBAC** | Groep-gebaseerde toegang (v0.72+): system-groups Admin / Boekhouder / Klant / API zijn vast, plus optionele eigen groepen; per groep een set fijnmazige permissies per endpoint (v0.70+) |
| **Rate-limiting** | Login (5/15min), zware operaties zoals OCR/XAF/exports (20/5min) |
| **SQL-injectie** | Altijd geparametriseerde queries |
| **Multi-tenant-isolatie** | `company_id`-filter op alle tenant-queries + BEFORE INSERT-triggers |
| **Audit-trail** | Coarse-grained middleware logt elke mutatie automatisch |
| **CSP** | Restrictief Content-Security-Policy beleid |
| **XSS** | Escape-by-default in rendering |
| **Backup-encryptie** | AES-256-GCM at-rest, Argon2-KDF, automatische scheduling |
| **Geld** | `rust_decimal::Decimal`, nooit floating-point |
| **Geen default-credentials** | (v0.94) Geen `admin/admin` meer: het eerste account wordt via de setup-wizard of een installer-prompt aangemaakt; de laatste actieve admin kan niet worden verwijderd, gedeactiveerd of uit de Admin-groep gehaald (geen lockout) |

---

## 6. Technische kenmerken

| Component | Technologie |
|-----------|-------------|
| Taal | Rust (edition 2024) |
| Web framework | Axum |
| Database | SQLite (embedded via sqlx) |
| Frontend | Vanilla JS + CSS + i18n-runtime, geen framework |
| XML | quick-xml (XAF 3.2) |
| XLSX | calamine (brugstaat-import) |
| PDF | printpdf |
| Installer (Windows) | Inno Setup 6 |
| Container (Linux) | Multi-stage Dockerfile (debian:bookworm-slim runtime, tini PID-1) |
| Native Linux | systemd-unit met strakke sandbox (NoNewPrivileges, ProtectSystem=strict, SystemCallFilter) |

### Distributiemodellen

Ledgerix is **niet hosted** — er is geen managed-SaaS-aanbod. Klanten
draaien zelf op een van de volgende manieren:

- **Windows** — `Ledgerix-Setup-X.Y.Z.exe` installer (single-binary +
  static assets + ocrix-service)
- **Linux cloud-VPS** — Docker met `docker-compose` (zie [`docs/deployment.md`](deployment.md))
- **Linux bare-metal** — systemd-unit in `deploy/systemd/`
- **Kubernetes / eigen orchestratie** — het Docker-image plus eigen
  manifests; `/data` als persistent volume
- **From source** — `cargo build --release --bin ledgerix` op elk
  Tier-1 Rust target

Reverse-proxy-templates voor Caddy, Traefik en nginx zitten in
[`deploy/`](../deploy/).

### Architectuurprincipes

- **Loose coupling** — crates refereren elkaar alleen via string-ID's
- **Storage achter trait** — SQLite is de enige backend; de Store-traits documenteren de seam voor een eventuele tweede backend zonder dat we lege placeholder-crates onderhouden
- **Multi-company** — `company_id` op elk tenant-record
- **Periodecontrole** — gesloten periodes blokkeren mutaties
- **Migraties** — oplopend genummerde, idempotente SQL-bestanden

### De 14 crates

| Crate | Verantwoordelijkheid |
|-------|----------------------|
| `ledgerix-core` | Types, traits, errors |
| `ledgerix-relations` | Relatiebeheer |
| `ledgerix-ledger` | Grootboek |
| `ledgerix-journal` | Dagboeken, transacties, periodecontrole |
| `ledgerix-vat` | BTW-codes, OB-aangifte, tariefhistorie |
| `ledgerix-checks` | Proactieve waarschuwingen op nieuwe boekingen |
| `ledgerix-reports` | Rapportage-datamodellen |
| `ledgerix-xaf` | XAF 3.2 parser + writer |
| `ledgerix-import-export` | Bankimport (CAMT.053, MT940, CSV) + auto-matching |
| `ledgerix-storage-sqlite` | SQLite-implementatie + migraties + seeds |
| `ledgerix-mailbox` | IMAP-poller voor inkomende bonnen |
| `ledgerix-auth` | Wachtwoord-hashing, auth-middleware |
| `ledgerix-api` | REST API-routes + middleware |
| `ledgerix-web` | Binary entry point + statische bestanden |

---

## 7. Gebruiksgemak

| Functie | Beschrijving |
|---------|--------------|
| **Globaal zoeken** | Ctrl+K — relaties, rekeningen, boekingen, command-palette |
| **Sneltoetsen** | Ctrl+B (nieuwe boeking), Ctrl+D (dark mode), Esc (sluiten) |
| **Dark mode** | Volledige dark-mode-ondersteuning via CSS-variabelen |
| **PWA** | Installeerbaar als app, camera-bonscan op mobiel, offline-bootstrap |
| **Mobiel** | Responsive tabellen, viewport-meta via PWA-bootstrap |
| **Glossary-tooltips** | Jargon krijgt automatisch een uitleg-icoon (`data-help`) |
| **Undo** | Undo-banner (10s) bij verwijder-acties |
| **Deadline-banner** | Globale herinnering voor naderende OB-aangifte |
| **Validation-advisor** | Waarschuwt bij verdachte boekingen (rekeningtype-mismatch, gesloten periode, toekomstdatum) |
| **Anomalie-controle** | Uitgestelde, niet-blokkerende controle op het Aan-de-slag-scherm: boekingen die statistisch afwijken (vreemd bedrag voor die rekening, ongebruikelijke rekening+BTW-combinatie, mogelijke dubbele factuur). Per afwijking afvinkbaar |
| **Suggesties** | Tegenrekening + BTW automatisch voorgesteld op basis van eerdere boekingen; uitschakelbaar |

---

## 8. Roadmap-context

| Versie | Thema |
|--------|-------|
| v0.38.0 | UX: bedrijfsmodi, kiosk, glossary, PWA, UBL-export, rules-engine, review-flow |
| v0.39.0 | UX: UI-complexiteit, quick-book, ocrix als externe OCR-service |
| v0.40.0 | UX: empty-states, onboarding-tour, undo-voor-delete, KvK-API |
| v0.46.x | Journaal-import (paste/CSV), validation-advisor, brugstaat-auto-proposal |
| v0.48.0 | Branche-templates in de setup-wizard |
| v0.49.x | Aan-de-slag-scherm, bank-staging, inline akkoord/anders/wegzetten-flow, "sinds je vorige bezoek"-recap |
| v0.50.0 | Anomalie-controle: uitgestelde, niet-blokkerende lijst van afwijkende boekingen |
| v0.55.x | Integraties-platform: Mollie/Stripe/Pipedrive/HubSpot/Tink/Yapily |
| v0.68.0 | Goedkeuringsstromen / approvals (workflows) |
| v0.69 – v0.72 | RBAC-overhaul: groepen + fijnmazige permissies per endpoint vervangen vaste rollen |
| v0.73.0 | Approval-notificaties (e-mail + in-app badge) |
| v0.74.0 | Migratie-eerst onboarding (`welkom.html`, meerdere XAF tegelijk) |
| v0.75.0 – v0.76.0 | Backup & herstel UX-overhaul + backup-restore in scenario |
| v0.77.0 | Documentatie als first-class feature (per-pagina help + community) |
| v0.78.0 | Klant-portal voor accountantskantoren |
| v0.79.0 – v0.79.4 | Vragen-thread per boeking, overzichten + filters, auto-mapping jaarrekening |
| v0.80.0 | Systeem-monitor onder Beheer (admin-only) |
| v0.80.1 – v0.80.2 | Security-fixes uit interne audit (XSS, privilege-escalation, cross-tenant delete, rate-limit gaten) |
| v0.81.0 – v0.81.1 | Geld-aggregatie naar Rust `Decimal` — ~34 plekken die `SUM(CAST AS REAL)` deden zijn naar Rust verhuisd, precisie tot €10¹² geverifieerd via tests |
| v0.81.2 | Performance-indexes (mailbox date-range + partial-index voor unposted transactions) |
| v0.81.3 | Stub-backend crates schrappen (waren al sinds v0.44 dood) |
| v0.82.0 | LxTable shared helpers + vragen.html als showcase |
| v0.83.0 | Vaste activa: standalone pagina + auto-boeking jaarafschrijving (idempotent) |
| v0.84.0 | KOR-modus: settings + YTD-tracker + dashboard-banner |
| v0.85.0 | Bank match-regels: user-managed regels met UI + matcher-integratie + 8 unit-tests |
| v0.86.0 | Peppol / NLCIUS inkomende e-facturen (MVP): UBL-parser + upload-pagina + concept-boekingvoorstel |
| v0.87.0 | UX-pass: 6 a11y/usability-fixes (TR keyboard, form-wrap, submit-guard, skip-link, audit-filter persist, bank-rules link) |
| v0.87.1 | i18n timing bug op 6 pages — raw keys verschenen op cold load; `onceReady()` helper toegevoegd |
| v0.87.2 | Discoverability: sidebar reorganisatie (13-item-groepen → 5-7), Ctrl+K-tip, drie nieuwe optionele dashboard quick-actions |
| v0.88.0 | OCR-auto-categorize: multi-tenant bug fix + confidence-banner in eenvoudig-modus |
| v0.89.0 | Cloud deployment: Dockerfile + docker-compose + Caddy/Traefik/nginx/systemd configs + `docs/deployment.md` |
| v0.90.0 | Licentie-infrastructuur: commercieel product, 3 tiers, offline-first (ingebakken Ed25519-pubkey), 30 dagen trial, banner-niet-blokkeren |
| v0.90.6 | Licentie afgedwongen: limieten op gebruikers/administraties + capability-flags |
| v0.91.0 | Per-route feature-gating (`require_feature`) — ZZP kan geen MKB-features meer gebruiken |
| v0.91.7 | Pre-v1.0: integration-tests voor licentie-restricties + revocation (`licgen revoke`) + AVG-docs |
| v0.92.0 | UX-ronde: recap-wijzigingen met links, anomalie-blok ingeklapt + deep-link, perioden-banners ontdubbeld, **configureerbare KPI-widget**, nav-herschikking (Boekhouding-naam, Stamgegevens-groep) |
| v0.93.0 | Nav verder opgeschoond (relaties → Boekhouding, valuta → Stamgegevens, bulk-bewerken → Boekhouding, scenarios → Jaarwerk, docs → onderbalk), widget-config in popup, **goedkeuringen-widget** |
| v0.93.1 – v0.93.2 | Snel-bon alleen op mobiel, `status.disabled`-vertaling, "Zoek overal"-fix (dubbele id), demo-banner ververst na licentie-activatie |
| **v0.94.0** | **First-run setup-wizard i.p.v. `admin/admin` + laatste-admin-lockout-bescherming** (huidig) |
| v1.0.0 | Productie-stempel na een kwartaal live gebruik |

### Geplande richtingen

- **Suggestion-engine** — centrale "voorstellen-verwerken"-flow die ongeboekte
  items (mailbox-bonnen, bankmutaties, herhaalpatronen) als kant-en-klare
  voorstellen toont; gebruiker doet alleen ✅/✏️/❌
- **Template-bibliotheek** — uitbreidbaar via community-PR's; mogelijk later
  een marktplaats
- **Multi-country** — BE/DE/FR-ondersteuning

---

## 9. Bekende aandachtspunten

- De **branche-templates** (v0.48.0) wachten op inhoudelijke validatie door een
  accountant — zie [`docs/templates-draft.md`](templates-draft.md). De
  code-architectuur staat; correcties zijn JSON-edits zonder runtime-impact.
- De **systeem-monitor** (v0.80) telt rij-aantallen via `SELECT COUNT(*)`.
  Op typische MKB-installaties verwaarloosbaar (<1ms per tabel) maar op
  zeer grote databases (>10M rijen) kan een refresh kort merkbaar zijn.
- **LxTable** (v0.82): de gedeelde tabel-helper draait nog steeds op
  dezelfde vier pagina's (`vragen`, `bank-regels`, `vaste-activa`,
  `peppol`). De bredere migratie is sinds v0.82 niet verder opgepakt; de
  overige tabel-pagina's gebruiken hun eigen string-concat-patroon. Puur
  interne opschoning, geen runtime- of functionele impact.
- **Vaste activa — KIA** (v0.94): de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
  wordt nu berekend per boekjaar (`GET …/fixed-assets/kia`), met de
  officiële 2026-schijven van de Belastingdienst (met bronvermelding in
  de UI). De schijven wijzigen jaarlijks en worden **niet** live
  opgehaald: voor een jaar zonder ingebakken tabel toont het systeem een
  duidelijke **waarschuwing** i.p.v. een mogelijk onjuist bedrag.
  Desinvesterings-bijtelling: kandidaten (binnen 5 jaar afgestoten) worden
  gedetecteerd en getoond; het exacte bijtellings-bedrag vergt het
  KIA-tarief van het aanschafjaar en wordt bewust aan de accountant
  overgelaten (geen mogelijk-foute auto-berekening).
- **KOR — rubriek 5d** (v0.94): bewust opgelost als "niet auto-vullen".
  De moderne KOR (omzetgerelateerde vrijstelling) is een btw-vrijstelling,
  geen 5d-vermindering (dat was de óúde KOR). De aangifte komt netto op nul
  en 5d blijft leeg; dit is nu fiscaal-correct gedocumenteerd in
  `routes/kor.rs`.
- **Bank match-regels** (v0.85 → v0.94): naast LIKE-patronen met
  `%`-wildcards is er nu per regel een **regex-modus** (case-insensitive,
  vroege validatie van het patroon). Bewust nog **niet**: splitsings-regels
  (één bankregel → meerdere boekingen, grote aparte wijziging) en
  auto-confirm (automatisch boeken zonder review — strijdig met de
  bewuste review-flow van bankimport; het risico van blind boeken weegt
  niet op tegen het gemak).
- **Peppol** (v0.86 → v0.94): de parser en upload-route ondersteunen nu
  zowel **Invoice als CreditNote** (boek-pattern wordt bij een creditnota
  omgekeerd) en extraheren **ingebedde base64-bijlagen**; bij geen
  crediteur-match komt er een **relatie-suggestie** terug (bewust geen
  auto-aanmaak op de preview). Nog open: de frontend-verwerking van die
  nieuwe velden (creditnota-weergave, "maak relatie aan"-knop, bijlage
  opslaan bij de boeking) en mailbox-attachment-persistentie. **Uitgaande**
  Peppol-verzending blijft uit scope (vereist een access-point-provider
  zoals Storecove of Procemia).

---

*Voor architectuur en ontwikkeldetails: [`docs/ontwikkelaars.md`](ontwikkelaars.md).
Voor API-details: [`docs/api.md`](api.md). Voor beheer: [`docs/beheerdershandleiding.md`](beheerdershandleiding.md).
Voor eindgebruikers: [`docs/gebruikershandleiding.md`](gebruikershandleiding.md).*