# Facturix — Beheerdershandleiding

> Voor de beheerder/operator: installeren, eerste start, gebruikers, back-ups,
> licentie en koppelingen. Voor het dagelijks werken met facturen, zie de
> [gebruikershandleiding](gebruikershandleiding.md). Voor servers (Docker/Linux,
> reverse-proxy, TLS), zie [deployment.md](deployment.md).
>
> **Versie:** 0.2.0 · **Laatste update:** 2026-09-11

---

## 1. Installeren

- **Windows:** draai `Facturix-Setup-<versie>.exe`. De installer plaatst de
  applicatie, een schrijfbare `data`-map (SQLite + `secret.key`) en een
  start-snelkoppeling. Bij installatie kies je opstartopties: automatisch starten
  bij aanmelden, en **single-user modus** (geen login, alleen voor lokaal
  eenpersoonsgebruik).
- **Linux/cloud:** via Docker (`docker compose up -d`) of native met systemd; zie
  [deployment.md](deployment.md) en de configs in `deploy/`.

Standaard luistert Facturix op `http://127.0.0.1:8090` (Windows-installer) of
`:8080` (Docker). De installer schrijft `config.env`, die de launcher
(`start.vbs`) leest voor de omgevingsvariabelen.

### Omgevingsvariabelen
| Variabele | Betekenis |
|-----------|-----------|
| `FACTURIX_PORT` | Poort (default 8090 native, 8080 Docker) |
| `FACTURIX_BIND` | Bind-adres (default `127.0.0.1`) |
| `DATABASE_URL` | SQLite-pad (`sqlite:./data/facturix.db`) |
| `FACTURIX_STATIC` | Pad naar de frontend-bestanden |
| `FACTURIX_SINGLE_USER` | `1` = kiosk (geen login) |
| `FACTURIX_ADMIN_PASSWORD` | Wachtwoord voor het eerste admin-account (anders willekeurig en eenmalig gelogd) |
| `FACTURIX_LICENSE` | Licentietoken via env (alternatief voor invoer in de UI) |
| `FACTURIX_SECRET` | Vaste sleutel voor at-rest-encryptie (anders `data/secret.key`) |

## 2. Eerste start

- **Met gebruikers:** bij de allereerste start zonder gebruikers maakt Facturix
  een `admin`-account aan. Het wachtwoord komt uit `FACTURIX_ADMIN_PASSWORD`, of
  wordt willekeurig gegenereerd en **eenmalig in de log** getoond. Wijzig het na
  inloggen.
- **Single-user:** geen account nodig; Facturix opent direct.

Vul daarna onder **Instellingen** de bedrijfsgegevens, het logo en de
huisstijlkleur in, zodat de eerste factuur er meteen goed uitziet.

## 3. Gebruikers en rechten

Onder **Gebruikers** (niet in single-user modus) beheer je accounts. Wachtwoorden
worden met Argon2 gehasht; sessies lopen via `X-Session-Id`. Beheerders hebben
toegang tot instellingen, API-sleutels en (bij de juiste licentie) administraties.

## 4. Licentie

Facturix is commercieel en **offline** geverifieerd. Activeer onder
**Instellingen → Licentie** met de ontvangen licentiesleutel, of zet
`FACTURIX_LICENSE`. Tiers: **ZZP** / **MKB** / **Accountant** bepalen de
beschikbare functies (o.a. herhaalfacturen, aanmaningen, bankimport, betaallinks,
multi-administratie, bulkverzending). Een verlopen licentie valt terug op ZZP.

## 5. Back-ups (belangrijk)

Back-up de hele **`data`-map**. Die bevat:

- `facturix.db` — de administratie (SQLite).
- `secret.key` — de sleutel waarmee SMTP-wachtwoord en betaalsleutels
  **versleuteld** zijn opgeslagen. **Zonder deze sleutel zijn die geheimen na een
  restore niet te ontsleutelen.** Bewaar `secret.key` dus mee in de back-up, of
  zet een vaste `FACTURIX_SECRET` en bewaar die veilig.

Zet Facturix stil tijdens een bestandsback-up, of maak een SQLite-consistente
kopie. De installer verwijdert de `data`-map niet bij de-installeren.

## 6. Koppelingen instellen

- **E-mail (SMTP):** host, poort, gebruikersnaam, wachtwoord en afzender onder
  Instellingen → E-mail. Nodig voor het versturen van facturen en aanmaningen.
- **Ledgerix (boekhouding):** schakel de koppeling in en vul URL + API-sleutel,
  of laat Facturix een lokale Ledgerix ontdekken (Detecteer). Verstuurde facturen
  worden dan doorgeboekt.
- **Online betalen:** kies Mollie of Stripe en vul de API-sleutel in (voor
  betaallinks). Voor het automatisch matchen van binnengekomen betalingen gebruik
  je de Mollie/Stripe-connector onder Integraties.
- **Webshop/kassa:** onder **Integraties** (WooCommerce, Shopify, Lightspeed).
- **Eigen koppeling:** maak een **API-sleutel** aan (Instellingen → API-sleutels)
  en gebruik de inbound API; zie [integraties.md](integraties.md).
- **Webhooks:** stel een URL + geheim in (Instellingen → Webhooks) om events bij
  finaliseren/betaling te ontvangen. Gebruik de **Test**-knop.

## 7. Automatisch verwerken (scheduler)

Onder Instellingen → Automatisch verwerken zet je per administratie aan dat
herhaalfacturen worden gegenereerd en aanmaningen verstuurd. Integraties met een
sync-interval worden ook door de scheduler opgehaald. Standaard staat alles uit,
zodat een verse installatie niets uit zichzelf verstuurt.

## 8. Updaten

Installeer simpelweg de nieuwe `Facturix-Setup-<versie>.exe` over de bestaande
installatie heen; de `data`-map blijft behouden. Database-migraties draaien
automatisch bij de eerste start van de nieuwe versie. Maak vooraf een back-up.

## 9. Publiceren van een release (intern)

Voor wie releases uitbrengt: bump de versie in `Cargo.toml`, `release.json` en
`installer/facturix.iss`, werk `CHANGELOG.md` bij, bouw de installer via
`installer\build.bat`, en publiceer met `python tools/publish.py --deploy`
(config in `tools/deploy.local.json`, zie `tools/deploy.example.json`).